polski
Magyar

Węgry, gdzie różnobarwne tradycje folkloru są żywe do dzisiaj


Hollókő
Region Egeru

Węgry są krajem bogatym w tradycje folkloru, Węgrzy są słusznie dumni ze swego dziedzictwa. Pokażemy, co składa się na cudowne dziedzictwo folkloru Węgier! 

Na Węgrzech dużo jest zachowanych i żywych tradycji folkloru i cennego intelektualnego dziedzictwa, które stanowią ważną część turystycznych atrakcji zarówno dla żyjących tu Węgrów, jak i dla zagranicznych turystów. Dobrymi przykładami są Karnawał Buso, sokolnictwo, hafty matyó lub tańce i muzyka ludowa; ale wspominając produkcję palinki lub wina również zgodnie stwierdzimy, że to wszystko należy do autentycznego wizerunku Węgier. Sprawdźmy po kolei, co składa się na świat węgierskiego folkloru! 

Na straży sztuki ludowej: chata wsi.

Głównym „zadaniem” chaty wsi jest przechowywanie i przedstawienie dawnej ludowej kultury i lokalnej sztuki ludowej wspólnoty; pokazanie arcydzieł architektury i wyposażenia wnętrza w autentycznym stylu, jak również codziennego życia danej klasy społecznej. Zwiedzanie węgierskich chat wsi dostarcza wrażenia prawdziwej podróży historycznej od ugody z Habsburgami (1867) aż do lat 1950.


Innym sposobem ochrony zabytków ludowych jest przenoszenie cennych budynków do skansenów, przedstawiających zwyczaje chłopskiego życia. 

Dajmy nurka w świat tradycyjnych ludowych form architektury: skanseny na Węgrzech

Skanseny, muzea wsi otwierano w celu przedstawienia form ludowej architektury z budynkami, narzędziami i wyposażeniem należącym do oryginalnej etnografii przedmiotów. Na Węgrzech dużo jest obecne skansenów, gdzie można z bliska poznać świat folkloru.

 

  • Muzeum Wsi Szentendre:


To największy zbiór pod odkrytym niebem na Węgrzech, często jest zwany po prostu „skansenem w Szentendre”. Można tu zobaczyć szczegóły architektury ludowej poszczególnych regionów Węgier, stylu życia i wyposażenia wnętrz społeczeństwa wsi i miast rolniczych.

 

  • Muzeum Wsi Göcsej:


Pierwsze muzeum wsi na Węgrzech, otwarto w 1968 roku w mieście Zalaegerszeg. Można tu zobaczyć wspaniałe przykłady architektury z Göcsej we wsi o typowym XIX-wiecznym układzie: chłopskie chaty, kościół, warsztat kowala, młyn i budynki gospodarskie.

 

  • Kompleks zabytków ludowych:


Wieś muzealna w miejscowości Szalafő, w odległości 8 km od środka gór Őrség. Można tu zobaczyć osiem rewelacyjnych muzeów wsi, które zachowały niesfałszowany dawny styl życia.

 

  • Narodowy Park Pamięci:


W tym muzeum w miejscowości Ópusztaszer można między innymi obejrzeć słynny obraz panoramiczny Feszty o długości 120 metrów i o wysokości 15 metrów, wykonany przez Árpáda Fesztyego, przedstawiający wyobrażone sceny o założeniu państwa węgierskiego.

 

  • Muzeum Wsi Hollókő:


Przedstawia życie trzyosobowej rodziny na przełomie XIX-XX wieku. Wystawione są tu typowe meble epoki, przedmioty codziennego użytku lub narzędzia, aby można było sobie wyobrazić, jak wyglądało życie paloców (grupa etniczna) w tamtych czasach.

 

  • Muzeum Wsi Szenna:


Celem tego zbioru jest uratowanie drewnianej architektury regionu Somogy – to jedyne muzeum wsi na Węgrzech, które powstało w istniejącej wsi.

 

  • Wieś Muzealna Sóstó:


W największym skansenie regionalnym na Węgrzech przedstawiona jest w ogólnych zarysach różnorodna architektura ludowa i kultura wnętrz regionu Nyíregyháza.

 

  • Wieś Muzealna Vas:


Wiejskie chaty przedstawiają architekturę ludową całego terenu województwa Vas. To muzeum w mieście Szombathely jest miejscem różnych kiermaszy i programów, warto dopasować termin zwiedzania do ciekawych wydarzeń skansenu.

 

  • Muzeum Wsi Tihany:


Pokazane są tu urządzone wystawy wnętrz w zabytkach architektury ludowej, zachowanych na oryginalnym miejscu. Warto zajrzeć do domu cechu rybaków, garncarzy lub do domu rolnika!

 

Dziedzictwa intelektualne i kulturowe Węgier uznane przez UNESCO

Myśląc o prawdziwym węgierskim dziedzictwie na pewno wśród pierwszych przyjdą na myśli hafty matyó, motywy sztuki ludowej. Ta kreacja ludowa charakteryzuje się wypełniającym przestrzeń kwiatowym haftem, pochodzącym z końca XIX wieku, powszechnie używanym zarówno na tekstyliach dekoracyjnych, jak i użytecznych. Niektóre wzory, jak na przykład słynne róże matyó odgrywają główną rolę także w innych czynnościach rękodzielniczych. Ta charakterystyczna sztuka ludowa i strój ludowy zdobyły z upływem czasu światową reputację, i Międzyrządowy Komitet ds. Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO wpisał je na listę „Niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości”.

 

Jeszcze kilka specyfików węgierskich docenione jest przez UNESCO: na prestiżowej liście organizacji znajduje się także sokolnictwo; ale również Karnawał Buso w Mohaczu – uroczystość pożegnania zimy, przywitania wiosny, zwyczaj mający zapewnić płodność i żyzność; i również metoda tradycyjnego farbowania na niebiesko, która stanowiła dominującą metodę barwienia tkanin węgierskiego stroju ludowego i tekstyliów domowych.

Narodowe wartości Węgierskiego Depozytu Wartości

Węgrzy są dumnymi posiadaczami kilku hungarików, wpisanych do narodowego rejestru intelektualnego dziedzictwa kulturowego Węgierskiego Depozytu Wartości.

Kilka przykładów – niewyczerpujący wykaz:

  • koronki „halasi” – żywa tradycja, która wymaga starannej pracy ręcznej, aby powstały tak wyrafinowane koronki;

 

  • tradycja zwana tikverőzés (= bicie kury, chłopski dialekt) – młodzi kawalerzy podczas zbierania darowizny jajek „biją kurę”, czyli symbolicznie biją kijem na tylną część kury w celu podniesienia jej płodności);

 

  • ciasto młynarskie, tradycja w miejscowości Borsodnádasd, gdzie placek jest pieczony w formie okrągłego talerza, otwieranej nożycowo

 

  • lub słynna na całym świecie koszycka metoda łucznictwa konnego, która jest tradycyjną formą sportu i rekreacji, w której łucznik musi oddać możliwie jak największej liczby dokładnych strzałów z grzbietu galopującego konia.



Warto wybrać się na odkrycie wartości ludowych Węgier. Wyprawa na odkrycie wyjątkowych węgierskich wartości narodowych; bez względy na obrany kierunek, wszędzie można napotkać bajeczne hungarikum! 

WIĘCEJ TEMATÓW DO ODKRYCIA

#wowhungary

Udostępnij swoje zdjęcia za pomocą

TO TEŻ MOŻESZ POLUBIĆ